tr Türkçe
İş İlanları
15 Ağustos 2018 Çarşamba

Yol Aydınlatması Nasıl Yapılır?

Yol aydınlatmasının amacı, sürücülerin güvende seyahat etmelerini sağlamak ve yayaların görünürlüğünü artırarak onların da güvenini sağlamaktır. Bunu sağlamak için iyi görme koşullarının oluşturulması gereklidir. Yol aydınlatması yapılırken sürücünün ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalı, görme koşulları iyileştirilmelidir.

08 Ağustos 2018 Çarşamba, 07:15

简体中文 简体中文 English English Deutsch Deutsch Русский Русский Türkçe Türkçe

Şehir aydınlatmalarının en önemli parçası yol aydınlatmalarıdır. Yol aydınlatması tanımı şehir içi yolları, anayolları, otoyolları, ekspres yolları, çevre yollarını, cadde ve sokakları, bağlantı yollarını, kavşakları ve diğer yolları kapsamaktadır.

Yol aydınlatmasının amacı, sürücülerin güvende seyahat etmelerini sağlamak ve yayaların görünürlüğünü artırarak onların da güvenini sağlamaktır. Bunu sağlamak için iyi görme koşullarının oluşturulması gereklidir. Yol aydınlatması yapılırken sürücünün ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalı, görme koşulları iyileştirilmelidir.

İyi bir yol aydınlatması iyi görme koşullarını oluşturabilecek yeterliliktedir. İyi aydınlatma, ulaşımdaki karmaşıklığı çözer, insanların kendini güvende hissetmesini sağlar ve trafik akışının sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesini sağlar.

Yol aydınlatma hesaplarında, yolun ortalama parıltısı (L0), ortalama düzgünlük (U0), boyuna düzgünlük (U1), bağıl eşik artışı (TI) ve çevreleme oranı (SR) önemli parametrelerdir.

Yol aydınlatmasında kamaşma da son derece önemlidir. Çünkü aydınlatma armatüründen gelen direkt kamaşma, görsel performansta kayıplar oluşmasına sebep olur. Kamaşma, yol üzerindeki tehlikeli cisimlerin görülebilirliğini azaltacaktır.

Yapılan bazı çalışmalarda aydınlatmanın zayıf olduğu yerlerde, iyileştirme yapıldığında kazaların yüzde 30-35 oranında azaldığı görülmüştür.

Yollar, kullanım şekli, hız sınırı ve suç oranına göre farklı sınıflara ayrılmaktadır. M1‘den M6‘ya kadar olan aydınlatma sınıfları için sağlanması gereken farklı aydınlatma kalite büyüklükleri bulunmaktadır.

Yolların Aydınlatma Sınıflarının Belirlenmesi

Yol Tanımı Aydınlatma Sınıfı 
Şehir bağlantı ve çevre yolları (tek veya iki yönlü, kavşaklar ve bağlantı noktaları ile şehir geçişleri dahil)
– Hız ≥ 90 km/h;
– Hız < 90 km/h;
 
 
M1
M2
Şehiriçi ana güzergahlar (bulvarlar ve caddeler; ring yolları; dağıtıcı yollar)
– 50 km/h ≤ Hız < 90 km/h; 3 km’den kısa aralıklarla kavşak, yonca ayrımı var;
– 50 km/h ≤ Hız < 90 km/h; 3 km’den kısa aralıklarla kavşak, yonca ayrımı yok;
– Hız < 50 km/h;
 
M1
M2
M3
Şehiriçi yollar (yerleşim alanlarına giriş çıkışın yapıldığı ana yollar ve bağlantı yolları)
– Hız ≥ 50 km/h; 3 km’den kısa aralıklarla kavşak, yonca ayrımı var;
– Hız ≥ 50 km/h; 3 km’den kısa aralıklarla kavşak, yonca ayrımı yok;
– Hız < 50 km/h; 3 km’den kısa aralıklarla kavşak, yonca ayrımı var;
– Hız < 50 km/h; 3 km’den kısa aralıklarla kavşak, yonca ayrımı yok;
 
 
M3
M4
M4
M5
Yerleşim (ikametgah) bölgelerindeki yollar
– 30 ≤ Hız < 50 km/h; suç oranı yüksek;
– 30 ≤ Hız < 50 km/h; suç oranı normal;
– Hız < 30 km/h; suç oranı yüksek;
– Hız < 30 km/h; suç oranı normal;
 
M4
M5
M5
M6

Kaynak: Yol Aydınlatma Armatürleri Teknik Şartnamesi (TEDAŞ-MYD/95-009.B)

Değişik Yol Aydınlatma Sınıflarında Sağlanması Gereken Yol Aydınlatması Kriterleri

Aydınlatma Sınıfı Lort (cd/m2 ) U0 U1 TI (%)  SR 
M1 ≥2,0 ≥0,4 ≥0,7 ≤10 ≥0,5
M2 ≥1,5 ≥0,4 ≥0,7 ≤10 ≥0,5
M3 ≥1,0 ≥0,4 ≥0,5 ≤10 ≥0,5
M4 ≥0,75 ≥0,4 ≥0,5 ≤15 ≥0,5
M5 ≥0,50 ≥0,35 ≥0,4 ≤15 ≥0,5
M6 ≥0,30 ≥0,35 ≥0,4 ≤15

Kaynak: Yol Aydınlatma Armatürleri Teknik Şartnamesi (TEDAŞ-MYD/95-009.B)

Yol aydınlatmasında yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar, metal halide lambalar ve LED sokak armatürleri kullanılmaktadır. LED sokak armatürleri, yüksek ışık verimine ve uzun kullanım ömrüne sahip olması sebebiyle öncelikli seçenek olarak değerlendirilmelidir.

Aydınlatma direkleri, yol genişliğine bağlı olarak; tek taraflı, çift taraflı veya zikzak desenli olarak yerleştirilebilir.

Yol aydınlatma hesapları, DIALux gibi bilgisayar simülasyon yazılımları yardımıyla yapılabilir. Programa, yol genişliği, direk yüksekliğidirekler arası mesafe gibi parametreler girilir ve kullanılacak aydınlatma armatürleri yerleştirilerek hesaplamalar gerçekleştirilir. Hesaplama sonucunda belirtilen sınıf için aydınlatma koşullarının sağlanıp sağlanmadığı gösterilir.

Simülasyon yazılımları, en uygun direkler arası mesafeyi ve direk yüksekliğini bulmayı sağlayan optimizasyon özelliğine de sahiptir. Bu özellik kullanımı için, programa sınır değerler girilir ve bu değerler arasında en iyi senaryonun oluşturulması için işlem başlatılır.

Sokak aydınlatmalarının, akıllı aydınlatma sistemleriyle donatılmasıyla yüzde 50‘ye varan enerji tasarrufu sağlamak mümkündür. Ayrıca, uzaktan yönetim imkanı; bakım ve işletme maliyetlerinin düşürülmesini sağlayacaktır.

Emre Yılmaz

Emre Yılmaz

Elektrik-Elektronik Mühendisi - Asya Trafik A.Ş.
Aydınlatma Portalı kurucusu Trabzon doğumlu Emre Yılmaz, Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünden 2013 yılında mezun olmuş o tarihten bugüne aydınlatma sektöründe; devlet destekli projelerin yönetimi ve ürün geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesinde görev almaktadır. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği bölümünde yüksek lisans öğrenimi görmektedir.
Emre Yılmaz

İçerik Önerileri

Cafe ve Restoran Aydınlatması Nasıl Yapılır? Restoran aydınlatması, genel iç tasarımın önemli bir parçasıdır. Cafe ve restorantların mimari planlamaları yapılırken aydınlatma da bu plan içerisinde dahil edilmelidir. Cafe ve restoranda atmosfer, yemek ve servis kadar önemlidir. Aydınlatma sayesinde müşteri üzerinde iyi bir etki yaratıp, müşteri...
Dersliklerde Aydınlatma Nasıl Yapılır? Dersliklerde görsel ve işitsel algının iyilik derecesi ile, eğitimden beklenenin elde edilmesi arasında bir paralellik olduğu çoktan beri bilinmekte ve bilimsel araştırmalara konu olmuş bulunmaktadır. Dersliklerde, sıralar üzerinde, olabildiğince düzgün yayılmış ve belirgin gölge oluşturmayan, ortal...
High Bay (Yüksek Tavan) ve Low Bay (Alçak Tavan)’in Farkı Nedir? High bay ve low bay, Türkçe karşılıklarıyla yüksek tavan ve alçak tavan, aydınlatma endüstrisi için standart terimlerdir. Yazımızda ana farklılıkları ve kullanım alanlarıyla ilgili açıklamaları bulabilirsiniz.
Halı Saha Aydınlatması Nasıl Yapılır? Halı saha karşılaşmaları genellikle herkesin müsait olduğu iş çıkışında, akşam saatlerinde yapılır. Halı saha maçları, hem eğlencelidir hem de her anlamda iyi bir fiziksel aktivitedir. Peki halı saha aydınlatmasında nelere dikkat etmek gerekir?

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Doğrulama *