tr Türkçe
İş İlanları
18 Ekim 2018 Perşembe

Aydınlatmanın Ruh Hali ve Uyku Durumu Üzerindeki Etkisi Ölçüldü

Future Designs danışmanı, uyku uzmanı Dr. Neil Stanley tarafından yürütülen test, ışığın iki gönüllünün sirkadiyen ritimleri üzerindeki etkilerini analiz etmek ve farklı ışık türlerinin insanın uyanıklık ve uyku fonksiyonlarını nasıl etkilediğini kaydetmek amacıyla yaz ortası bir günde gerçekleşti.

04 Ağustos 2018 Cumartesi, 17:36

简体中文 简体中文 English English Deutsch Deutsch Русский Русский Türkçe Türkçe

Yapılan bir deneyin sonucuna göre, aydınlatmanın gerçek dünya koşullarında ruh halini, uyanıklık ve uyku durumunu etkileme gücü, farklı kişilikler ve motivasyonların bir sonucu olarak sınırlı olabilir gibi görünüyor.

Future Designs danışmanı, uyku uzmanı Dr. Neil Stanley tarafından yürütülen test, ışığın iki gönüllünün sirkadiyen ritimleri üzerindeki etkilerini analiz etmek ve farklı ışık türlerinin insanın uyanıklık ve uyku fonksiyonlarını nasıl etkilediğini kaydetmek amacıyla yaz ortası bir günde gerçekleşti.

İki ayrı alan, Kelvin aralığı uç sınırlarında (soğuğa karşı sıcak ışık) olmak üzere planlandı. Bir taraf 6000K soğuk beyaz ışıkla, diğer taraf ise 2700K sıcak beyaz ışıkla bütün bir gün ve gece boyunca aydınlatıldı.

İki farklı aydınlatma tonu, dijital olarak kontrol edilen, duvardan duvara aydınlatan tavan panelleriyle yaratıldı. Aynı yaş, boy ve kilodaki iki gönüllü, 24 saat boyunca Londra’daki Future Desings Teknoloji Merkezi’nin vitrininde çalıştı ve uyudu. Merkezin önünden gelip geçenler, Light, Work, Sleep (Işık, Çalışma, Uyku) adı verilen deney hakkında okumaya ve mekânları gözlemlemeye teşvik edildi.

Yaratılan çalışma günü boyunca gönüllülerin hafızaları, tepki süreleri ve dikkatleri Dr. Stanley tarafından düzenli olarak ölçüldü ve gönüllüler ruh halleri ile uyanıklık durumları hakkında sorgulandı. Bilişsel fonksiyonları, ertesi sabah test edildi ve değerlendirildi.

Şaşırtıcı bir şekilde bütün bir deney boyunca 2700K daha düşük düzeyde uyku hali üretirken 6000K “psikomotor dikkat görevi”nde (bir dizi uyarana verilen tepkiyi ölçen ve deneğin uyaranın belirmesine karşı uyanık ve dikkatli olmasını gerektiren zaman ayarlı bir tepki görevi) uyarana karşı tepki süresi üzerinde negatif etkiye sahipmiş görünüyordu.

İngiliz aydınlatma armatürü üreticisi Future Desings’ın sponsor olduğu raporda “Işık, Çalışma, Uyku gibi bir deneyin showroom vitrininde gerçekleştiriliyor olma gerçekliklerinin bazı sınırlılıklar barındırdığı ve klinik düzeyde tüm değişkenlerin kontrol edilmesinin mümkün olmadığı” belirtiliyor.

“Bu durum göz önünde bulundurulduğunda her ne kadar değerlendirmeler, bazı görevler açısından iki koşul arasında bariz farklılıklar olduğuna işaret etse de psikolojik testlerin sonuçlarına çok fazla anlam yüklememeliyiz.”

Test ortamının yetersizliğine rağmen farklı aydınlatma koşullarının performans, uyanık olma duyguları ve özellikle öznel ruh hali üzerinde önemli etkiye sahip olabileceği anlaşıldı.
Işık, Çalışma, Uyku deneyinde 6000K soğuk beyaz ışığa maruz kalan denek gün boyunca, özellikle öğleden sonra ve akşam kendini daha az uyanık hissetti. Bu sonuç, mavi ışığın uyanık olma hali üretme ve performansı iyileştirme gücüne sahip olduğu teorisine ters gibi düşünülebilir.
Daha “gerçek dünya” koşulları altında ideal bir çevrede durum böyle olabilir ancak bu deneyde görüldüğü gibi diğer birçok unsurun da etkisi olabilir.

Araştırmacılar, özellikle öğleden sonra ve akşamları 6000K soğuk beyaz ışığa uzun süreli maruz kalmanın, o saatlerde güneş ışığındaki doğal değişimlere ters olduğu da düşünülürse başlı başına yorucu bir durum olabileceği sonucuna vardı. “Ayrıca güneş ışığına maruz kalma, yukarıdan yansıyan yapay 2700K sıcak beyaz ışığın rahatlatıcı etkilerini yok edebilir.

“Kişilik ve motivasyon büyük rol oynayabilir. Örneğin, günlük güneşlik bir yaz günü bazı insanları yürüyüş yapmak için dağlara yönlendirirken diğer insanları plajda uzanıp yatmaya sevk edebilir. Bu nedenle 6000K soğuk beyaz ışık ortamının paradoksal bir etkisi vardır.

“İnsanlar ışığı sadece zeitgeber (ritim verici) olarak kullanmaz, bizler sosyal etkileşimler ve besin alımı gibi diğer durumlara da tepki veririz. Deneyimizde her ne kadar yeme zamanlamalarını kontrol ettiysek de kişilerin beslenmeye verdiği tepki, örneğin sıradan bir yemekle kıyaslandığında hoş bir yemeğin verdiği keyif, duruma verdikleri tepkide bir rol oynayabilirdi.

“Belki de bu, Işık, Çalışma, Uyku deneyinin en önemli çıktısı. Gönüllülerin tepkilerine katkıda bulunan can alıcı unsur bireysel farklılıklar. Denekler cinsiyet, yaş, yapı vs. açısından denk, ışık dışında koşullar mümkün olduğunca aynıyken deneklerin ruh hali ve uyku seviyesi arasındaki farklılıklar sonuçları ciddi olarak etkileyecektir.”

“Örneğin, referans değerindeki değişikliklere bakmak yerine KSS ham puanlara baktığımızda 2700K sıcak beyaz ışıktaki gönüllümüzün, 6000K soğuk beyaz ışıktaki gönüllümüze kıyasla çalışmanın başında epeyce uykulu olduğunu görebiliriz. Dolayısıyla daha rahatlatıcı olduğu düşünülen koşullar altında uykululuk hali puanında da değişime daha az fırsat verdi. Yani olasılıkla etki, onun durumunda ölçülebilir bir değişimin fark edilmesi için orantılı olarak daha büyük olması gerekirdi. Bu aynı zamanda onun uyanık olmayla ilişkili Çizgi Analog Derecelendirme Ölçeği ölçümlerinde de niye daha az değişiklik gösterdiğini açıklayabiliyor.”

Uyku danışmanı Dr. Stanley’in vardığı sonuç: “Ayarlanabilen beyaz ışığın uyanıklık halinde ve performansta değişime yol açma gücü olabilir ancak bu, günlük hayatımızı etkileyen pek çok unsurdan sadece biri. Işığın günlük performans ve uyanıklık hali üzerindeki etkisine ilişkin nispi katkının açıklığa kavuşturulması gerekiyor.”

PLD Türkiye (Çeviri), Lux Review (Haber Kaynağı)

İçerik Önerileri

Las Vegas’ta Yayaların Adımlarıyla Çalışan Sokak Aydınlatmaları Kuruldu Yayaların adımlarından enerji alan yeni sokak aydınlatma sistemi Las Vegas'a kuruldu. Adımlarla çalışan armatürler, New York merkezli bir firma olan EngoPlanet tarafından geliştirildi.
2018’in Aydınlatma Trendleri Neler Olacak? Aydınlatma teknolojisi değişiyor. Önümüzdeki 12 ay boyunca enerji dostu ve tümüyle dijitalleşmiş bir sektörün oluşumuna tanıklık ediyor olacağız. Bakalım 2018 yılının aydınlatma trendleri neler olacak?
600 Camiye Yeşil Enerji ve LED Aydınlatma Dönüşümü Fas, Alman Hükümeti'nin de desteğiyle 2019'un üçüncü ayına kadar ülkedeki 600 caminin elektrik ve sıcak su ihtiyacını yeşil enerjiyle karşılayabilmesi için çalışmalara başladı.
Aydınlatma Araştırma Merkezi, AMA’nın LED Raporuna Cevap Verdi LED aydınlatmanın yanlış kullanımının önüne geçmeyi hedefleyen American Medical Association, sık yapılan hataları engellemek için bir aydınlatma rehberi yayımladı. Bilinçli üreticilerin revize ettiği LED ışık kaynaklı aydınlatma elamanları artık size kabus yaşatmayacak.
Bu sayfa ve içeriği Aydınlatma Portalı tarafından yayınlanmakta olup, söz konusu içeriklerin kullanılması için izin alınmalıdır. Alıntı yapılacak içeriklerle ilgili detaylı açıklamalar için Kullanım Koşulları sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Doğrulama *