İş İlanları
04 Ağustos 2020 Salı

Aydınlatmada Gün Işığı Kullanımının Önemi

Doğal aydınlatmanın, insanların daha mutlu, sakin, sağlıklı ve üretken olmasına yardımcı olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu gerçeğe ek olarak, bu sürdürülebilir ışık kaynağını aydınlatma tasarımında kullanmak yapay ışık ihtiyacını ve dolayısıyla enerji tüketimini azaltır.

17 Temmuz 2020 Cuma - 07:35

Doğal aydınlatmanın, insanların daha mutlu, sakin, sağlıklı ve üretken olmasına yardımcı olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu gerçeğe ek olarak, bu sürdürülebilir ışık kaynağını aydınlatma tasarımında kullanmak yapay ışık ihtiyacını ve dolayısıyla enerji tüketimini azaltır.

Gün Işığı ve Gün Işığı İle Aydınlatma Nedir?

Güneş, ay ve yıldızlar gibi doğal ışık kaynaklarının ürettikleri ışık, doğal ışık olarak adlandırılır.

Binalarımızın aydınlatmasında yararlandığımız doğal ışık yani gün ışığı, gündüz boyunca direkt ve dolaylı güneş ışığının birleşimidir ve gün ve yıl boyunca değişen özelliklere sahiptir.

Gün ışığı ile aydınlatma ise, binaların içinde ve dışında gün ışığının kontrollü bir şekilde kullanılmasıdır.

Pencereler, çatı ışıklıkları, atriumlar, solar sistemler, ışık tüpleri, ışık kırıcı ve yönlendirici raflar ve gün ışığı kontrol sistemleri, gün boyunca iç aydınlatma için gerekli doğal ışığı sağlayan ve kontrol eden elemanlardır.

Neden Gün Işığı?

Gün ışığını kullanmanın en önemli iki nedeninden biri psikolojik ihtiyaçlar, diğeri ise enerji tasarrufu gereksinimleridir.

Gün ışığı bina kullanıcılarının genel sağlığını ve sirkadiyen ritmini, ofis binalarında çalışsanların verimliliğini, okullarda öğrenci eğitim performansını iyileştirir ve hastanelerde hasta iyileşme sürelerini kısaltır.

Gün boyu gün ışığına sahip olmak, insanları doğayla bütünleştirir ve dış ortamda sürekli değişen doğa olaylarını hissetmelerini sağlar. Ayrıca renklerin mükemmel algılandığı konforlu alanlar yaratır.

Gün ışığı, psikolojik faydalarının yanı sıra, binalarda enerji tüketimini azaltan tükenmez bir doğal kaynaktır.

Yapay aydınlatma sistemleri, ticari binalardaki toplam elektrik enerjisi tüketiminin yüzde 50’sini oluşturmaktadır. Gün ışığı aydınlatma sistemlerinin kullanımı yoluyla azaltılmış elektrikli aydınlatmadan sağlanan tasarruf, bina soğutma enerjisi kullanımını yüzde 10 ila 20 arasında azaltabilir. Ayrıca, gün ışığı ile tasarlanan verimli bir aydınlatma, gündüz saatlerinde enerji tüketimini yüzde 80’den fazla azaltabilir.

Gün Işığı Tasarım Kriterleri

Tasarım sürecinde aşağıda sıralanan konular dikkate alınmalıdır;

  • Binanın bulunduğu iklim bölgesi
  • Vaziyet planı ve binanın konumu
  • Pencere, çatı ışıklığı gibi açıklıkların boyut, form ve konumları
  • Binanın işlevi ve kullanım saatleri
  • Soğutma ve görsel konfor için gölgeleme
  • Açık renklerle, yüksek yansıma yüzeylerine sahip iç tasarım konsepti oluşturma
  • Gün ışığını engellemeyen bir tefriş uygulama
  • Gün ışığı sensörleri ve dim üniteleri ile aydınlatma otomasyon sistemlerinin kurulması
  • Kullanılan cam ve benzer saydam malzemelerin özellikleri
  • Gün ışığı ve yapay ışığın optimum seviyede birleştirilmesi

Gün Işığı İle Aydınlatmanın Ana Hedefleri

  • Gündüz saatleri boyunca ortam aydınlatma gereksinimlerini sağlamak
  • Gün ışığının homojen dağılımını oluşturarak rahatsız edici parlaklık oranlarından kaçınmak
  • Diğer bina sistemleriyle tam entegrasyon sağlamak
  • Gündüzleri dışarıdaki dinamik doğa olaylarının kullanıcılar tarafından algılanmasını sağlamak
  • Enerji tasarrufu ve fiyat/performans oranı yüksek bir sistem tasarlamak

Enerji israfını ve yapay enerji kaynaklarına olan bağımlılığı azaltmak, ancak doğru bir gün ışığı planlaması ve analizi ile mümkündür. Mimar ve aydınlatma tasarımcısı, yeşil bina standartlarının gereksinimlerini karşılamada önemli bir konu olan gün ışığını tasarımlarında en üst seviyede kullanmaya özen göstermelidirler.

İşlevselliği, konforu, esnekliği ve enerji verimliliği ile kullanıcıları memnun eden ortamlar yaratabilmek için doğal ve yapay ışığı bütünleştirmeleri ve denge içinde kullanmaları gereklidir.

Ayşe Özkiper
Linkedin

Ayşe Dilay Özkiper, Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nin ardından eğitimine İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık bölümünde devam etmiştir. İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadı Enstitüsü'nde aldığı işletme eğitiminin yanı sıra, aydınlatma tasarımı ve tekniği konularında çeşitli eğitimlere katılmıştır. Bugüne kadar olan 29 yıllık meslek hayatının son 20 yılını mimari aydınlatma alanında geçiren Özkiper, halen aydınlatma tasarımcısı ve danışman olarak kariyerini sürdürmektedir.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir